Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

Μια ανθολογία, ο Κούμπλα Χαν και μια άλλη ανθολογία

Χρόνια πριν, όταν ήμουν πολύ μικρή - ίσως στα πρώτα χρόνια του Γυμνασίου - έπεσε στα χέρια μου ένα ανύποπτο βιβλίο ανθολογίας που ήταν χωμένο κάπου στα ράφια της βιβλιοθήκης μας, με τον τίτλο "Ανθολογία της Ευρωπαϊκής και Αμερικανικής Ποιήσεως", με εκλογή και επιμέλεια Κλέωνος Β. Παράσχου. Θυμάμαι ότι μου είχε κάνει εντύπωση το συγκεκριμένο βιβλίο, παρά την τόσο απλή εμφάνισή του - για την ακρίβεια, ακριβώς γι' αυτήν, καθώς οι ανθολογίες που ήξερα έως τότε αποτελούνταν από τουλάχιστον δύο ή τρεις τόμους. 

Αυτή ήταν ένα μόνο βιβλίο, και υποσχόταν πως ήταν αρκετά περιεκτική, κάτι που ωστόσο δεν με απασχόλησε ιδιαίτερα καθώς την προσοχή μου τράβηξε σχεδόν αμέσως το ποίημα που ξεκινούσε στη σελίδα 19. Ήταν το "Κούμπλα Χαν" του S.T. Coleridge, σε μετάφραση του Γ.Ν. Πολίτη, η οποία είχε πρωτοδημοσιευθεί σε τεύχος του περιοδικού "Εστία" το 1946. Αν και η μετάφραση ακολουθούσε το ύφος και τις τεχνοτροπίες εκείνης της εποχής, που έκλιναν περισσότερο στην επίτευξη μέτρου και ρίμας, πολλές φορές εις βάρος των νοημάτων του πρωτότυπου, θυμάμαι πόσο με είχαν συνεπάρει οι στίχοι και η απίστευτη εικονοπλασία του ποιήματος, κάτι που με έκανε να το ψάξω περισσότερο και να μάθω την ιστορία για το πώς ο Coleridge ξεκίνησε να γράφει το ποίημα χωρίς στη συνέχεια να καταφέρει να το ολοκληρώσει. 


Το πόσο μεγαλειώδες είναι βέβαια το ποίημα το κατάλαβα στο εκατό τοις εκατό όταν το διάβασα στο πρωτότυπο, πόσο μάλλον καθώς ουσιαστικά γέννησε μέσα μου το ενδιαφέρον και την αγάπη για την Αγγλική λογοτεχνία και ήταν η βασική αιτία που χρόνια αργότερα, όταν ήταν να δώσω Πανελλήνιες, επέλεξα συνειδητά την Αγγλική Φιλολογία. Εντελώς σημαδιακό, αν και αναμενόμενο, ήταν ότι στον έναν από τους τέσσερις τόμους που αποτελούσαν τα κύρια εγχειρίδια των σπουδών (δύο για την Αγγλική Λογοτεχνία και δύο για την Αμερικανική - τα περίφημα Norton ή ..."τούβλα" όπως τα λέγαμε χαϊδευτικά λόγω του όγκου τους) υπήρχε το ποίημα του Coleridge, και αποτελούσε μέρος της@ ύλης για το μάθημα του αντίστοιχου εξαμήνου (αν θυμάμαι καλά, ήταν η Ποίηση της Εποχής του Ρομαντισμού). Κάποια πράγματα, μου φαίνεται, είναι προδιαγεγραμμένα τελικά!