Ακόμα μια μέρα, ακόμα ένα rant.
Έχω παρατηρήσει τον τελευταίο καιρό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης - ευτυχώς κυρίως σε σελίδες και ομάδες του εξωτερικού - έναν ιδιαίτερα σουρεαλιστικό τρόπο αντίδρασης, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και φαινόμενο. Σε αναρτήσεις που αφορούν διάφορα θέματα, μικρότερης ή μεγαλύτερης σημασίας, όπου εκφράζεται ένας κάποιος προβληματισμός, θα διαπιστώσει κανείς στα σχόλια ότι υπάρχει τουλάχιστον μία φορά η απάντηση "Who cares?" (Ποιος νοιάζεται;). Είναι ένα σχόλιο που θα δει κανείς σε αναρτήσεις που αφορούν από το πιο ασήμαντο κουτσομπολιό του Χόλιγουντ, την ενδυματολογική επιλογή της Μαντόνα σε μια συναυλία ή την ανακοίνωση ενός αμφιλεγόμενου κάστινγκ για μια επερχόμενη παραγωγή, μέχρι το αν το μαλλί του Ντόναλντ Τραμπ είναι περούκα, έναν γάμο με διαφορά ηλικίας ανάμεσα σε προβεβλημένους stars ή την αγορά ενός πανάκριβου αξεσουάρ από την Κιμ Καρντάσιαν. Προφανώς πρόκειται για θέματα που δεν αφορούν κανέναν από μας τους κοινούς θνητούς ουσιαστικά, ωστόσο το κάθε ένα από αυτά αντικατοπτρίζει και μια πτυχή της κοινωνίας, κάτι που, αν μη τι άλλο, έχει κοινωνιολογικό ενδιαφέρον. Το πόσο θα ασχοληθεί κανείς με αυτά - αν αποφασίσει να ασχοληθεί - είναι αποκλειστικά δική του υπόθεση που επίσης δεν αφορά κανέναν. Μια "κίτρινη" εφημερίδα ή μια ιστοσελίδα lifestyle θα τα σχολιάσουν επειδή, καλώς ή κακώς, αποτελούν αντικείμενό τους. Κάτι που δεν σημαίνει, αυτόματα, ότι και από τα συκεκριμένα μέσα τα θέματα αυτά θεωρούνται σημαντικά, απλά είναι μέρος της "ύλης" τους, και εννοείται ότι τα προβάλλουν για να τραβήξουν την προσοχή του κοινού. Γιατί προφανώς υπάρχει ακόμα μια μερίδα του κοινού που είτε ενδιαφέρεται για αυτή την πληροφόρηση, είτε χαζεύει τα σχετικά sites όταν δεν έχει κάτι καλύτερο να κάνει. Τίποτα κακό ή μεμπτό δεν έχει όλο αυτό, κατά την ταπεινή μου γνώμη, παρ' όλο που ανήκω στη μερίδα εκείνη του κοινού που αδιαφορεί παντελώς για ανάλογα θέματα.
Aυτή η αντίδραση φαίνεται να ξεκινάει από την (σωστή) αντίληψη ότι καλό είναι να κοιτάζουμε τη δουλειά μας, κάτι που ωστόσο δεν απέκλειε την επίγνωση του τι συμβαίνει γύρω μας. Με την ψηφιακή κοινωνικοποίηση του ατόμου (που κάθε άλλο παρά αληθινή είναι) η αντίληψη αυτή αρχικά μετεξελίχθηκε στο "get a life", μια άκομψη παρότρυνση προς όποιον τύχαινε να σχολιάσει έστω και για δύο κλάσματα του δευτερολέπτου κάτι που έβλεπε δημοσιευμένο, υπονοώντας ότι όποιος το κάνει αυτό είναι είτε αργόσχολος είτε δεν έχει δική του ζωή (συνήθως και τα δύο). Βέβαια δεν ξέρω γιατί δεν ισχύει το ίδιο και για όποιον μπαίνει στον κόπο να απαντήσει με αυτόν τον τρόπο. Στη συνέχεια η αντίληψη αυτή μεταλλάχθηκε στο "who cares?", μια ιδιαίτερα αγενή τερατογένεσή της. Το "κοιτάζω τη δουλειά μου" αφορά τον καθένα που συνειδητά αποφασίζει να μην ασχοληθεί με το οποιοδήποτε θέμα ή άτομο, ενώ το "ποιος νοιάζεται;" εκφράζει μια γενικευμένη αγενή στάση απέναντι όχι μόνο στον φορέα της πληροφορίας, αλλά τόσο στα άτομα που αυτή αφορά, όσο και στους αποδέκτες της που ενδέχεται να τη βρίσκουν έστω και λίγο, αν όχι ενδιαφέρουσα, τουλάχιστον άξια ελάχιστων έστω δευτερολέπτων προσοχής. Γιατί το "κοιτάζω τη δουλειά μου" έχει να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με το πώς ο καθένας χειρίζεται τις πληροφορίες και τα ερεθίσματα που λαμβάνει, ενώ το "ποιος νοιάζεται;" ουσιαστικά σημαίνει ότι σταματάς ακόμα και να δέχεσαι πληροφορίες και ερεθίσματα και σταδιακά χάνεις εντελώς την επίγνωση της πραγματικότητας και του περιβάλλοντός σου. Αδιαφορείς παντελώς για ό,τι συμβαίνει γύρω σου, όχι επειδή "κοιτάζεις τη δουλειά σου" αλλά επειδή κλείνεσαι στο καβούκι σου και ο υπόλοιπος κόσμος παύει να υπάρχει για σένα, καθώς επικεντρώνεσαι στο τεράστιο ΕΓΩ σου. Πληκτρολογώντας με περισσή περηφάνεια κάτω από μια τυχαία ανάρτηση "Who cares?" τοποθετείς επιπλέον τον εαυτό σου σε ένα πανύψηλο βάθρο στο οποίο κάθεσαι και ατενίζεις το κενό, κάτι όχι λιγότερο ή περισσότερο σημαντικό από όλες εκείνες τις πληροφορίες για τις οποίες δηλώνεις περίτρανα ότι δεν νοιάζεσαι.
Η ειρωνεία είναι ότι όλοι όσοι χρησιμοποιούν αβέρτα τη δήλωση αυτή κάτω από αναρτήσεις, διέπονται από έναν αδιακιολόγητο δικαιωματισμό και υποτίθεται ότι εκφράζουν έτσι την υποστήριξή τους απέναντι στα άτομα που σχολιάζονται σ' αυτές, με το πρόσχημα ότι και καλά θεωρούν ότι ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Γιατί το πνεύμα με το οποίο χρησιμοποιείται η φράση αυτή δεν είναι ότι αυτός που την γράφει θέλει να πει πως θεωρεί αυτά τα θέματα ασήμαντα και επομένως ανάξια σχολιασμού (κάτι που θα είχε βάση και λογική), αλλά ότι απαγορεύεται ουσιαστικά να εκφράζεις μια άποψη ή έναν προβληματισμό για το ο,τιδήποτε. Και φυσικά εννοείται ότι ο καθένας μπορεί να κάνει (σε λογικά πλαίσια μέσα) ό,τι θέλει, ωστόσο το θέμα είναι ότι επιχειρώντας να επιβάλεις τη λογική του "who cares?" ουσιαστικά δεν αναγνωρίζεις στους άλλους το δικαίωμα να σκέφτονται ή να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις από σένα.
Όλες οι φωτογραφίες του άρθρου είναι από το Unsplash.
